جیمز وب ترکیبهای شیمیاییسید سیلیکون در جو سیاره را شناسایی کرد
ستارهشناسان با به رهگیری از تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST) ناسا، تا ریخچه پرالتهاب یک سیاره فراخورشیدی بسیار داغ را کشف کردند.
سیاره مورد نظر که با نام شناخته میشود، در مدار بسیار نزدیک به ستارهای قرار دارد که تقریبا ۹۰۰ سال نوری دورتر از زمین قرار دارد و از خورشید ما روشنتر و داغتر است. این سیاره در مداری ۳۰ ساعتهای قرار گرفته و به دلیل نزدیکی به ستارهاش، نیروهای جزر و مدی شدید آن را به شکلی مشابه توپ فوتبال تغییر شکل دادهاند و تقریبا در آستانه از هم پاشیدگی توسط گرانش قرار دارد.
یک سوی این سیاره همیشه به سمت ستاره است و دما در آن به بیش از ۳۰۰۰ درجه سانتیگراد میرسد؛ به همین دلیل در آن بارش آهن مایع رخ میدهد. حتی نیمکره که در تا ریکی دائمی است، دمای ۱۵۰۰ درجه سانتیگرادی دارد. این شرایط سخت، را به یکی از ناسازگارترین سیاراتی که تا بحال مشاهده شده تبدیل کرده و هدفی مورد ارزیابی برای علوم سیارهای است.
<h2 class="wp-block-heading" id="h-کشف-جیمز-وب-فعالیت-عجیب-ترکیبات-شیمیایی-سیاره"کشف جیمز وب: فعالیت شگفتانگیز ترکیبات شیمیایی سیاره
در مطالعات جدیدی، تیمی به سرپرستی توماس ایوانز-سوما از دانشگاه نیوکاسل استرالیا، با استفاده از ابزار طیفسنج فروسرخ نزدیک تلسکوپ جیمز وب، ترکیبی از مولکولها را در جو این سیاره شناسایی کردهاند که هر یک سرنخهای شیمیایی از مسیر پرحادثه آن ارائه میدهند. این مولکولها شامل بخار آب، منوکسید کربن، متان و برای اولین بار در جو یک سیاره، مونوکسید سیلیکون هستند.
این ترکیبات شیمیایی داستانی پرجنب و جوش در مورد منشاء را به شکل بخار و سنگ روایت میکنند که در دو مقاله علمی انتشار یافته، دانشمندان آن را شرح دادهاند.
یافتههای هر دو مطالعه نشان میدهد که در محل جاری خود شکل نگرفته است. بلکه به احتمال زیاد در منطقهای سردتر و دورتر از ستاره خود شکل گرفته، ناحیهای مشابه به ناحیه بین مشتری و اورانوس در منظومه شمسی ما. در آنجا این سیاره یخها و عناصر سنگین غنی از متان را جذب کرده و نشانههای شیمیایی مشخصی در جو در حال رشد آن را بهجا گذاشته است.
سپس، به دلیل تغییرات تعامل گرانشی (احتمالا با سیارات دیگر)، به سوی ستارهاش حرکت کرده است. در زمان نزدیک شدن، منبعهای یخی غنی از اکسیژن آن منقرض شده است اما همچنان گازهای غنی از کربن جذب میکند. این نوشته توضیح میدهد که چرا جو جاری سیاره حاوی کربن بیشتری نسبت به اکسیژن است.
از بین مولکولهای ت کشفشده در این سیاره فراخورشیدی، وجود مونوکسید سیلیکون اهمیت بیشتری دارد؛ چرا که طبق معمول در شکل گازی مشاهده نمیشود. پژوهشگران گمان میزنند این گاز به احتمال زیاد ابتدا در کانیهای جامد (مثل کوارتز) خرده سیارههایی به اندازه سیارک که به سیاره جوان برخورد کردهاند، محبوس بوده است. در طول زمان، با رشد سیاره و نزدیک شدن به ستاره، این مواد بخار شده و به جو آن داخل شدهاند.
در نیمره خنکتر شب، مقدار بسیاری گاز متان دیده شده که این یافته هم شگفتانگیز است زیرا طبق معمول متان در این دماهای بالا تجزیه میشود. انجالی پیته، استاد کمکی اخترشناسی دانشگاه بیرمنگام و یکی از نویسندگان مقاله، در این را بطه میگوید
با دقت به گرمای این سیاره، انتظار نداشتیم متان را در سمت شب آن ببینیم.
وجود متان مشخص میکند که به احتمال زیاد این مولکولها در حال جایگزینی هستند و به احتمال زیاد از لایههای عمیقتر و خنکتر جو به بالا کشیده خواهند شد.
