شرکت بیوتکنولوژی استرالیایی فیلامون لیمیتد از توسعه داروی جدیدی با نام خبر داد که قادر است روال پیشرفت زوال عقل را متوقف سازد. این دارو با هدف حفاظت از ساختار‌های حیاتی سلول‌های مغزی در برابر صدمات ناشی از الت‌هاب مغزی طراحی شده است.
مکانیزم عملکرد دارو
به گزارش سرویس پزشکی رسانه تکنا، با حفظ یکپارچگی می‌کروتوبول‌ها که اجزای کلیدی ساختاری در سلول‌های عصبی هستند، از مرگ سلولی جلوگیری می‌کند. این ویژگی می‌تواند نقطه عطفی در درمان بیماری‌هایی همچون آلزایمر و سایر انواع زوال عقل باشد.
پروفسور کیران اسکات، استاد انکولوژی دانشگاه وسترن سیدنی و از بنیان‌گذاران فیلامون، توضیح داد مشکل اصلی در زوال عقل، تخریب می‌کروتوبول‌ها است؛ ساختار‌های توخالی و بلند که برای کارکرد سالم مغز ضروری می‌باشند. در بیماران، این ساختار‌ها تجزیه می‌شوند و به مرگ سلول‌های مغزی منجر می‌گردند. تا به حال هیچ دارویی نتوانسته از این تخریب جلوگیری کند، اما ما معتقدیم این توانایی را دارد.
این دارو با تثبیت پروتئین‌های تاو و نوروفیلامنت، می‌کروتوبول‌ها را در برابر صدمه مصون نگه می‌دارد. تخریب این پروتئین‌ها یکی از مهم‌ترین دلایل شکل‌گیری بیماری‌هایی همانند آلزایمر و انسفالوپاتی مزمن است.
پیشینه توسعه و نتایج پیش‌بالینی
حاصل بهره‌گیری از فناوری پیشرفته طراحی دارو با پشتیبانی یادگیری عمیق است. این دارو ابتدا به عنوان یک داروی ضد‌الت‌هابی عمومی توسعه یافت که اثرات آنزیم، عامل کلیدی در تشکیل الت‌هاب، را مهار می‌کرد. محققان متوجه شدند که این دارو تأثیر اختصاصی‌ای بر کاهش الت‌هاب مغزی دارد و از تجمع توده‌های سمی در پروتئین تاو جلوگیری می‌کند.
پروفسور گرا‌هام کلی، مدیرعامل فیلامون، اظهار داشت مطالعات ما نشان داد که می‌تواند از تجمع توده‌های سمی تاو جلوگیری کرده و به حفاظت از سلول‌های مغزی کمک کند. این دستاورد می‌تواند راهکاری مؤثر برای درمان انواع زوال عقل ارائه دهد.
مطالعات پیش‌بالینی نشان داده که این دارو قادر به عبور از سد خونی-مغزی است و می‌تواند مستقیما بر سلول‌های مغزی تأثیر بگذارد. تیم تحقیقاتی فیلامون با توجه به اهمیت بالای این نتایج، تصمیم به انتشار سریع آن‌ها گرفت.
پروفسور کلی افزود این نتایج بسیار تازه هستند و ما تصمیم گرفتیم آن‌ها را سریع‌تر منتشر کنیم. مطالعات بیش‌تری در حال انجام است و نتایج آن‌ها برای انتشار در ژورنال‌های علمی آماده خواهد شد.
برنامه‌های آینده و کاربرد‌های گسترده
شرکت فیلامون پیش‌بینی کرده است که تا سال ۲۰۲۶ مجوز‌های لازم برای انجام آزمایش‌های بالینی این دارو را دریافت کند. این دارو علاوه بر آلزایمر و زوال عقل فرونتوتمپورال، برای درمان بیماری‌هایی همچون فلج پیش‌رونده فوق‌هسته‌ای و انسفالوپاتی مزمن ناشی از ضربه نیز مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
کلی تأکید کرد زوال عقل یک فرآیند دو مرحله‌ای است؛ مرحله اول شامل تشکیل الت‌هاب مزمن در مغز است و مرحله دوم، پیامد‌های ناشی از این الت‌هاب. تلاش می‌کند تا اثرات مرحله دوم را کاهش دهد. در عین حال، ما روی داروی دیگری نیز کار می‌کنیم که مستقیما محرک الت‌هاب را هدف قرار دهد.
این داروی نوین می‌تواند دریچه‌ای تازه برای درمان بیماری‌های عصبی باز کند و امید را برای می‌لیون‌ها بیمار در سراسر جهان به ارمغان بیاورد.
