فصل پاییز همواره الهامبخش شاعران و هنرمندان ایرانی بوده است. برگریزی درخشان و نسیمهای خنک این فصل، زیباییهای منحصر به فردی را به ارمغان میآورد که در بستر اشعار دلنشین عکسالعمل مییابد. شاعران بزرگ ایران با بیان ظریف و زیبا، لحظات پاییز را در قالب واژگان جاودانه کردهاند. در این گزارش، مجموعهای از زیباترین اشعار پاییزی از شاعران نامی ایران گردآوری شده که عطر برگهای زرد و نارنجی و صدای خشخش آنها را در دل خواننده زنده میسازند.
<span id="12_payyz_hdyth_kwch_brgy_srkh_ast"۱۲. پاییز حدیث کوچ برگی سرخ است
هادی فردوسی
پاییز حدیث کوچ برگی سرخ است
خندیدن گل زیر تگرگی سرخ است
بر لاله چرا کفن بپوشم، هنگامی
زیبایی زندگی به مرگی سرخ است
<span id="13_mntqi_payyz"۱۳. علت پاییز
کامران رسول زاده
علت پاییز
همانند بیمنطقی زنی ست
که هنگامی دارد از زندگی مردی میرود
موهایش را رنگ میکند
<span id="14_synmay_khzan"۱۴. سینمای خزان
شهریار
شب است و باغ گلستان خزان رؤیاخیز
بیا که طعنه به شیراز میزند تبریز
به گوشوار دلاویز ماه من نرسد
ستاره گرچه به گوش فلک بشود آویز
به باغ یاد تو کردم که باغبان قضا
گشوده پرده پائیز خاطرات انگیز
چنان به ذوق و نشاط آمدم که گوئی باز
بهار عشق و شبابست این شب پائیز
عروس گل که به نازش به حجله آوردند
به عشوه باز دهندش به باد رخت و جهیز
شهید خنجر جلاد باد می غلتند
به خاک و خون همه در انتظار رستاخیز
خزان خمار غمش هست و ساغر گل زرد
بهار سبز کجا وین شراب سحر آمیز
خزان صحیفه آخر دفتر عمر است
باین صحیفه رسید است دفتر تا نیز
به سینمای خزان ماجرای خود دیدم
شباب با چه شتابی به اسب زد مهمیز
تا این مدت خون به دل از داغ لاله ام ساقی
به غیر خون دلم باده در پیاله مریز
شبی که با تو سرآمد چه دولتی سرمد
دمی که بی تو به سر شد چه قسمتی ناچیز
گرامی من مگر از یاد من توانی رفت
که یاد تست مرا یادگار عمر گرامی
پری به دیدن دیوانه رام می گردد
پریوشا تو ز دیوانه میکنی پرهیز
نوای باربدی خسروانه کی خیزد
مگر به حجله شیرین گذر کند پرویز
به عشق پاک تو بگذشتم از مقام ملک
که بال عشق تو بادم زند بر آتش تیز
تو هم به شعشعه هنگامی به شهر تبریز آی
که شهریار ز شوق و طرب کنی لبریز
<span id="15_ay_nsym_shr_aramgh_yar_kjast"۱۵. ای نسیم سحر آرامگه یار کجاست
حافظ
ای نسیم سحر آرامگه یار کجاست
منزل آن مه عاشق کش عیار کجاست
شب تار است و ره وادی ایمن در پیش
آتش طور کجا موعد دیدار کجاست
هر که آمد به جهان نقش خرابی دارد
در خرابات بگویید که هشیار کجاست
آن کس است اهل بشارت که اشارت داند
مسئله ها هست بسی محرم اسرار کجاست
هر سر موی مرا با تو هزاران کار است
ما کجاییم و ملامت گر بیکار کجاست
باز سوال کرد ز گیسوی شکن در شکنش
کاین دل غمزده سرگشته دچار کجاست
عقل دیوانه شد آن سلسله مشکین کو
دل ز ما گوشه گرفت ابروی دلدار کجاست
ساقی و مطرب و می جمله مهیاست ولی
عیش بی یار مهیا نشود یار کجاست
حافظ از باد خزان در چمن دهر مرنج
فکر معقول بفرما گل بی خار کجاست
<span id="16_baz_payyz_bray_tw_nbarm_skht_ast"۱۶. باز پاییز برای تو نبارم سخت است
پویا جمشیدی
باز پاییز برای تو نبارم سخت است
پای هر خاطرهات بغض نکارم سخت است
ای نفسگیرترین اتفاقات فصل خزان
من بـه اسمت برسم, سخت نبارم, سخت است
<span id="17_ajaq_srd"۱۷. اجاق سرد
نیما یوشیج
مانده از شب های دورادور،
بر مسیر خامش جنگل،
سنگچینی، از اجاقی خرد،
اندرو خاکستر سردی.
هم چنان کاندر غبار اندودۀ اندیشههای من ملالانگیز،
مطرح تصویری، در آن هر چیز،
داستانی حاصلش دردی.
روز شیرینم که با من آتشی داشت،
نقش ناهمرنگ گردیده،
سرد گشته، سنگ گردیده،
با دم پاییز عمر من، کنایت از بهار روی زردی.
هم چنان که مانده از شبهای دورادور،
برمسیر خامش جنگل،
سنگچینی از اجاقی خرد،
اندرو خاکستر سردی.
<span id="18_payyz_shdm"۱۸. پاییز شدم
رضا کاظمی
آنقدر نیامدی
که از چهرهام بهار
برگ به برگ ریخت
پاییز شدم
دیگر نیا
آشفته میبشود خوابهای رنگیام
<span id="19_chwn_brgy_pzhmrdh"۱۹. چون برگی پژمرده
محمد علی رستمی
مرا چون برگی پژمرده با خود میبرد
من در رنگ باخته خود
و رودخانه نزدیکمان غرق میشوم
<span id="20_ayn_brghay_zrd_bh_khatr_payyz_nyst_kh_az_shakhh_myaftnd"۲۰. این برگهای زرد برای پاییز نیست که از شاخه میافتند
یغما گلرویی
این برگهاي زرد
برای پاییز نیست
که از شاخه میافتند
قرار است تو از این کوچه بگذری
و انها
پیشی می گیرند از یک دیگر
برای فرش کردن مسیرت
<span id="21_tnha_chnd_brg_dygr"۲۱. تنها چند برگ دیگر
نجوا رستگار
چیزی نمانده است
تنها چند برگ دیگر
مانده بر شاخههایم
این بار که بوزی
دیگر برگی نمیماند بر این تن خسته
و من آرام خواهم شد
همانند همین درخت پاییزی
هنگامی همه برگهایش را
باد برده باشد
<span id="22_payyz_amd"۲۲. پاییز آمد
سعید سلطانپور
پاییز آمد
در بین درختان
لانه کرده کبوتر
از تراوش باران میگریزد
خورشید از غم
با همه غرورش پشت ابر سیاهی
عاشقانه به گریه مینشیند
من با قلبی به سپیدی صبح
با امید بهاران
می روم به گلستان
همچو عطر اقاقی
لابلای درختان می نشینم
باشد روزی به امید بهاران
روی دامن صحرا لاله روید
شعر هستی بر لبانم جاری
پر توانم آری
میروم در کوه و دشت و صحرا
رهپیمای قلهها هستم من
راه خود در توفان
درکنار یاران مینوردم
دارم امید که دهد روزی سختی کوهستان
بر روان و جانم
پاکی این کوه و دشت و صحرا
باشد روزی برسد به جهان شعر هستی بر لب
جان نهاده بر کف
راه انسانها را در نوردم
رهپیمای قلهها هستم من
راه خود در توفان
درکنار یاران مینوردم
در کوهستان یا کویر تشنه
یا که در جنگلها
رهنوردی شاد و پر امیدم
شعر هستی
بودن و کوشیدن
رفتن و پیوستن
از کژی بگسستن
جان فدا کردن در راه حق است
<span id="23_payyz_mn"۲۳. پاییز من!
بتول مبشری
پاییز من!
بیا رنگهاي با شکوه تو را
با بیرنگیهاي ساده من طاق بزنیم
من سردم است
<span id="24_mthl_yk_baran_payyzy"۲۴. همانند یک باران پاییزی
سیدعلی میرافضلی
همانند یک جریان موسیقی
همانند یک باران پاییزی
ناگهانی بودنت عشق است!
<span id="25_bhar_mn"۲۵. بهار من
سید علی صالحی
بهار به بهار
در معبر اردیبهشت
سراغت را از بنفشههاي وحشی گرفتم
و بین شکوفههاي نارنج
در جستجویت بودم
در پاییز یافتمت
تنها شکوفه جهان
که در پاییز روییدی
<span id="26_payyz_kh_myshwd"۲۶. پاییز که میبشود
میلاد آهنگربهان
پاییز که میبشود
سخن شال را نمی زني
تا خیالبافیام
گردن تو باشد
کاظم بهمنی
<div class="content-wrapper"سینهام این روزها بوی شقایق میدهد
داغ از نوعی که من دیدم، تو را دق میدهدبرگهایم ریخت بر روی زمین یعنی درخت
خود به مرگ خویشتن رأی موافق میدهدچشمهایت یک سوال تازه میپرسد ولی
چشمهایم پاسخت را همانند اسبق میدهد
زندگی توی قفس یا مرگ بیرون از قفس؟ دومی! چون اولی دارد مرا دق میدهد
<span id="28_tb_i_payyz"۲۸. تب ِ پاییز
حسنا محمدزاده
<div class="bbWrapper"
اردیبهشتم در تب ِ پاییز، گم شد
در برگ ریزان های وهم آمیز، گم شد
هی دانه دانه دانه گل های انارم
در بادهای وحشی و یک ریز، گم شد
انگورهای آبدار ِ تاک هامان
در خمره های از تهی لبریز، گم شد
تاریخ من با آخرین اسطوره هایش
بین غبار لشگر چنگیز گم شد
فریادهای ِ سینه ی مشروطه خواهم
پشت سکوت ممتد تبریز، گم شد
من ماندم و ماه و شبی یلدایی اما
ابری رسید از راه – ماهم نیز- گم شد
دیوانه ای با کفش های وصله دارش
در کوچه ی عشقی خیال انگیز گم شد
<span id="29_dw_qdm_mandh_bh_payyz_dlm_mylrzd"۲۹. دو قدم مانده به پاییز، دلم میلرزد
الهام عمومی
سرد و بی طاقت و یک ریـز، دلم می لرزد
دو قدم مانده به پـــایـــیــز دلم می لرزد
می رسی، شط نگاهت چه تماشا دارد
موج با موج گلاویز… دلم می لرزد
سپس می میرم و می میرم ومی میرم و باز
من و یک حس غم انگیز، دلم می لرزد
و تــــو می آیی و می آیی و می…
از صدای نفست نیز دلم می لرزد
من پر از حرفم و صد مهر خموشی بر لب
و تــــو از حنجره لبریز… دلم می لرزد…
<span id="30_brgha_az_shakhh_myaftnd_w_tnha_myshwnd"۳۰. برگها از شاخه میافتند و تنها خواهد شد
مهدی مظاهری
پر زدن از دام ابریشم به من هم میرسد
شادمانیها سپس از غم به من هم میرسد
برگها از شاخه می افتند و تنها خواهد شد
از جدایی، گرچه میترسم به من هم میرسد
هر کجا هستم من از یاد تو غافل نیستم
در خیابان شاخه مریم به من هم میرسد
گندم گیسوی تو از باغ مینو بهتر است
از گناه حضرت آدم به من هم میرسد
گرچه از من هیچ کس غیر از وفاداری ندید
بی وفاییهای این عالم به من هم میرسد
هر کجا سروی به خاک افتاد با خود حرف هایام
نوبت هیزم شکن کم کم به من هم میرسد
<span id="31_ardybhshty_hm_kh_bashy_ahl_payyzy"۳۱. اردیبهشتی هم که باشی اهل پاییزی
سیدایمان سیدآقایی
نشاط به ظاهر، منتهی از درد لبریزی اردیبهشتی هم که باشی اهل ِ پاییزی
هنگامی نگاهم میکنی از عمق ِ تنهایی داری نمک بر زخم یک دیوانه میریزی
درماندهام درمان ِ دردت را نمیدانم شرمندهام قابل ندارم چیز ِ ناچیزی
ای کاش لختی چوب ِ رخت ِ خلوتت باشم تنهاییات را روی دوش من بیاویزی
من سیصد و سالی است در چشمان تو گم شد احتمالا از این خواب هزاران ساله برخیزی
اما تو خوابت برده و حتی درون خواب هر زمان میبینم تورا با غم گلاویزی
دنیا به کام هیچ کس شیرین نخواهد ماند ای بیستون بی شک تو هم یک روز میریزی
ناف تو را با درد از روز ازل بستند اردیبهشتی هم که باشی اهل پاییزی
<span id="32_payyz_shd_kh_khatrhha_dwrham_knnd"۳۲. پاییز شد که خاطرهها دورهام کنند
فرامرز عرب عامری
پاییز شد که خاطرهها دورهام کنند
فصل خزان، محاکمه دوره گردهاست
<span id="33_ay_bad_chh_dr_gwsh_tbyt_gfty"۳۳. اي باد چه در گوش طبیعت گفتی؟
میلاد عرفانپور
از سجده و لذت عبادت گفتی؟ یا آیه ای از صبح قیامت گفتی؟
برگ از پی برگ، بر زمین ریخته است ای باد! چه در گوش طبیعت گفتی؟
<span id="34abrwyi_payyz"۳۴.آبروی پاییز
محمد مهدوی اشرف
سهم باد و بارانند؛
برگ و شاخههاي خشک
آبروی پاییزند؛
این انارهای سرخ
<span id="35_payyz_ast_payyz_ast_hala"۳۵. پاییز است، پاییز است اکنون
فرشته فکور
زمین سمفونی برگها است
نم میزند باران
بدجور بوی غربت میدهد این هوا
نبش قبر خاطرات مرده است انگار
فصل تنهاییست
پاییز است، پاییز است اکنون
<span id="36_agr_payyz_nbwd"۳۶. اگر پاییز نبوده است
<span id="38_bad_payyz_wzyd_w_dl_ma_ashq_shd"۳۸. باد پاییز وزید و دل ما عاشق شد
نسرین جهاندیده
باد پاییز وزید و دل ما عاشق شد
عاشق برگ خزان و این همهی زیبایی
من و تنهایی و آوارگی برگ خزان هم رنگیم
خالی از نیرنگیم
روی گلبرگ پریشان در باد مینویسم از عشق
میروم تنهایی در شبی بارانی
تا که سیراب شوم از می ناب پاییز
باده را تا به سحر مینوشم از تب عشق
عشق را در قدحی میبینم که دلش بارانی است
مینویسم روی هر برگ خزان از غم دل
که چرا پنهانی است؟
که چرا این دل غم دیده من
شده لبریز ز عشق پاییز؟
غم من تنهاییست
دل من بارانی است
<span id="39_chyzy_kh_wyranman_myknd_payyz_nyst"۳۹. چیزی که ویرانمان میکند پاییز نیست
محمد رضا رحمانی
چیزی که ویرانمان میکند پاییز نیست
همانند کودکی که با بیاعتنایی به سیبی نگاه میکند
به آسمان خیره ماندهام
آسمانی که بین طلوع و غروبش
حتی سنجاقکی پوست نمیاندازد
آسمانی که روزش نیمی خورشید و نیمی زخم است
و شبش نیمی اضطراب و نیمی ماه
<div class="poem_title"
<span id="40_andwh_prst"۴۰. اندوه پرست
فروغ فرخزاد
کاش چون پاییز بودم
کاش چون پاییز خاموش و ملالانگیز بودم
برگهای آرزوهایم یکایک زرد میشد
آفتاب دیدگانم سرد میشد
آسمان سینهام پر درد میشد
یک دفعه توفان اندوهی به جانم چنگ میزد
اشکهایم همچو باران دامنم را رنگ میزد
وه … چه قشنگ می بود اگر پاییز بودم
<span id="41_payyz_kwchk_mn"۴۱. پاییز کوچک من
حسین منزوی
پاییز کوچک من
دنیای سازش همه ی رنگها است
با یک دیگر
تا من نگاه شیفتهام را
در خوشترین عرصه به گردش برم
و از درختهای باغ بپرسم
خواب کدام رنگ
یا بیرنگی را میبینند
در طیف عارفانه پاییز؟
<span id="42_tranh_hr_rwz_payyzh_ba_sday_mhsn_chawwshy"۴۲. ترانه هر روز پاییزه (با صدای محسن چاووشی)
حسین صفا
ترانه هر روز پاییزه را بشنوید
۱. پادشاه فصلها پاییز (شعر از اخوانثالث)
مهدی اخوانثالث (م. امید)
آسمانش را گرفته تنگ در بغل ابر؛ با آن پوستین سرد نمناکش باغ بیبرگی روز و شب تنهاست با سکوت پاک غمناکش ساز او باران، سرودش باد جامهاش شولای عریانیست ور جز، اینش جامهای باید بافته بس شعلهی زرتار پودش باد گو بروید، هرچه در هر جا که خواهد، یا نمیخواهد باغبان و رهگذران نیست. باغ نومیدان چشم در راه بهاری نیست گر زچشمش پرتو گرمی نمیتابد ور برویش برگ لبخندی نمیروید؛ باغ بیبرگی که میگوید که قشنگ نیست؟ داستان از میوههای سربه گردونسای اینک خفته در تابوت پست خاک میگوید باغ بیبرگی خندهاش خونیست اشکآمیز جاودان بر اسب یالافشان زردش میچمد در آن پادشاه فصلها، پاییز
۲. خزانی (شعر از اخوانثالث)
مهدی اخوانثالث (م. امید)
پاییز جان! چه شوم، چه ترسناک اینک، بر این کناره دشت، اینک این کوره راه ساکت بیرهرو آنک، بر آن کمرکش کوه، آنک آن کوچه باغ خلوت و خاموشت از یاد روزگار فراموشت پاییز جان! چه سرد، چه دردآلود چون من تو نیز تنها ماندستی ای فصل فصلهای نگارینم سرد سکوت خودرا بسراییم پاییزم! ای قناری غمگینم
۳. دوستت دارم (آهنگ هر روز پاییزه با صدای محسن چاووشی)
احمدرضا احمدی
دوستت دارم …
باید در چشمان نگریست.
یا در گوشها او گفت؟
جنبش انگشتانت که به روی هم انباشته شده می بود
و مروارید چشمانت
علت می بود؟
در عصر یک پاییز
در اتوبوس بودیم
دورمان دیوار شیشهای سبز …
سبزی شیشهها، زرد پاییز را
سبز خرم کرده می بود.
از سبزی برگها بهار به اتوبوس نشست.
بیرون خزان در کار می بود.
نمیدانستم در بهار درون باید او گفت؟
یا در خزان برون؟
من و بهار پیاده شدیم
بهار در خیابان محو شد
پاییز در کنارم راه میآمد.
<span id="4_dsthay_tw_bwd"۴. دستهای تو می بود
شمس لنگرودی
دستهای تو می بود
که به نان طعم میداد
پنیر را به سفیدی برف میکرد
و روز میآمد و سر راهش با ما مینشست.
اکنون که تو رفته یی
و ملال غروبی نان را قاچ میکند
و برگ درختان
به بهانۀ پاییز
ناپدید خواهد شد.
<span id="5_dr_brabr_hmhy_dsthaysh_kh_gshwdh_ast"۵. در برابر همهی دستهایش که گشوده است
بیژن الهی
من آمدهام
تا به جای پنجههای مردهی پاییز
پنجههای زندهی تو را بپذیرم
من آمدهام تازهتر از هر روز
تا تو را با پیشانیت بخاهم
که بلندتر از رگبار است
میخواهم مجدد بیآغازم
این بهاری را که خواهی نخواهی
خون مرا در راهها میدواند
و به دلها میبرد
این بهاری که
چه عاشقانه است؛ و من در برابر همهی دستهایش
که گشوده است
ناگزیر به پاسخم.
<span id="6_klbhay_chwby"۶. کلبهای چوبی
رویا شاه حسین زاده
جنگل.
پاییز.
کلبهای چوبی
و دودی که از دودکشش بالا میرود
کاش با تو
در چهارچوب همین تابلو
آشنا شده شده بودم.
<span id="7payyz_bhary_ast_kh_ashq_shdh_ast"۷.پائیز بهاری است که عاشق شده است
میلاد عرفان پور
زرد است که لبریز حقایق شده است تلخ است که با درد موافق شده است
شاعر نشدی وگرنه میفهمیدی پائیز بهاری است که عاشق شده است
<span id="8_drkhtha_chh_zwd_bh_gryh_myaftnd"۸. درختها چه سریع به گریه میافتند!
حافظ موسوی
پاییز هیچ سخن تازهای برای گفتن ندارد
با اینهمه
از منبر بلند باد
بالا که میرود
درختها چه سریع به گریه میافتند!
<span id="9_payyz_ra_srd_nbwdn_nkn"۹. پاییز را سرد نبودن نکن
افشین صالحی
تابستان را که داغ نیامدن کردی
پاییز را سرد نبودن نکن.
گناه دارد…
<span id="10_tw_ra_dr_kwhstan_bh_khatr_myawrm"۱۰. تو را در کوهستان برای میآورم
<span id="12_payyz_hdyth_kwch_brgy_srkh_ast"۱۲. پاییز حدیث کوچ برگی سرخ است
هادی فردوسی
پاییز حدیث کوچ برگی سرخ است
خندیدن گل زیر تگرگی سرخ است
بر لاله چرا کفن بپوشم، هنگامی
زیبایی زندگی به مرگی سرخ است
<span id="13_mntqi_payyz"۱۳. علت پاییز
کامران رسول زاده
علت پاییز
همانند بیمنطقی زنی ست
که هنگامی دارد از زندگی مردی میرود
موهایش را رنگ میکند
<span id="14_synmay_khzan"۱۴. سینمای خزان
شهریار
شب است و باغ گلستان خزان رؤیاخیز
بیا که طعنه به شیراز میزند تبریز
به گوشوار دلاویز ماه من نرسد
ستاره گرچه به گوش فلک بشود آویز
به باغ یاد تو کردم که باغبان قضا
گشوده پرده پائیز خاطرات انگیز
چنان به ذوق و نشاط آمدم که گوئی باز
بهار عشق و شبابست این شب پائیز
عروس گل که به نازش به حجله آوردند
به عشوه باز دهندش به باد رخت و جهیز
شهید خنجر جلاد باد می غلتند
به خاک و خون همه در انتظار رستاخیز
خزان خمار غمش هست و ساغر گل زرد
بهار سبز کجا وین شراب سحر آمیز
خزان صحیفه آخر دفتر عمر است
باین صحیفه رسید است دفتر تا نیز
به سینمای خزان ماجرای خود دیدم
شباب با چه شتابی به اسب زد مهمیز
تا این مدت خون به دل از داغ لاله ام ساقی
به غیر خون دلم باده در پیاله مریز
شبی که با تو سرآمد چه دولتی سرمد
دمی که بی تو به سر شد چه قسمتی ناچیز
گرامی من مگر از یاد من توانی رفت
که یاد تست مرا یادگار عمر گرامی
پری به دیدن دیوانه رام می گردد
پریوشا تو ز دیوانه میکنی پرهیز
نوای باربدی خسروانه کی خیزد
مگر به حجله شیرین گذر کند پرویز
به عشق پاک تو بگذشتم از مقام ملک
که بال عشق تو بادم زند بر آتش تیز
تو هم به شعشعه هنگامی به شهر تبریز آی
که شهریار ز شوق و طرب کنی لبریز
<span id="15_ay_nsym_shr_aramgh_yar_kjast"۱۵. ای نسیم سحر آرامگه یار کجاست
حافظ
ای نسیم سحر آرامگه یار کجاست
منزل آن مه عاشق کش عیار کجاست
شب تار است و ره وادی ایمن در پیش
آتش طور کجا موعد دیدار کجاست
هر که آمد به جهان نقش خرابی دارد
در خرابات بگویید که هشیار کجاست
آن کس است اهل بشارت که اشارت داند
مسئله ها هست بسی محرم اسرار کجاست
هر سر موی مرا با تو هزاران کار است
ما کجاییم و ملامت گر بیکار کجاست
باز سوال کرد ز گیسوی شکن در شکنش
کاین دل غمزده سرگشته دچار کجاست
عقل دیوانه شد آن سلسله مشکین کو
دل ز ما گوشه گرفت ابروی دلدار کجاست
ساقی و مطرب و می جمله مهیاست ولی
عیش بی یار مهیا نشود یار کجاست
حافظ از باد خزان در چمن دهر مرنج
فکر معقول بفرما گل بی خار کجاست
<span id="16_baz_payyz_bray_tw_nbarm_skht_ast"۱۶. باز پاییز برای تو نبارم سخت است
پویا جمشیدی
باز پاییز برای تو نبارم سخت است
پای هر خاطرهات بغض نکارم سخت است
ای نفسگیرترین اتفاقات فصل خزان
من بـه اسمت برسم, سخت نبارم, سخت است
<span id="17_ajaq_srd"۱۷. اجاق سرد
نیما یوشیج
مانده از شب های دورادور،
بر مسیر خامش جنگل،
سنگچینی، از اجاقی خرد،
اندرو خاکستر سردی.
هم چنان کاندر غبار اندودۀ اندیشههای من ملالانگیز،
مطرح تصویری، در آن هر چیز،
داستانی حاصلش دردی.
روز شیرینم که با من آتشی داشت،
نقش ناهمرنگ گردیده،
سرد گشته، سنگ گردیده،
با دم پاییز عمر من، کنایت از بهار روی زردی.
هم چنان که مانده از شبهای دورادور،
برمسیر خامش جنگل،
سنگچینی از اجاقی خرد،
اندرو خاکستر سردی.
<span id="18_payyz_shdm"۱۸. پاییز شدم
رضا کاظمی
آنقدر نیامدی
که از چهرهام بهار
برگ به برگ ریخت
پاییز شدم
دیگر نیا
آشفته میبشود خوابهای رنگیام
<span id="19_chwn_brgy_pzhmrdh"۱۹. چون برگی پژمرده
محمد علی رستمی
مرا چون برگی پژمرده با خود میبرد
من در رنگ باخته خود
و رودخانه نزدیکمان غرق میشوم
<span id="20_ayn_brghay_zrd_bh_khatr_payyz_nyst_kh_az_shakhh_myaftnd"۲۰. این برگهای زرد برای پاییز نیست که از شاخه میافتند
یغما گلرویی
این برگهاي زرد
برای پاییز نیست
که از شاخه میافتند
قرار است تو از این کوچه بگذری
و انها
پیشی می گیرند از یک دیگر
برای فرش کردن مسیرت
<span id="21_tnha_chnd_brg_dygr"۲۱. تنها چند برگ دیگر
نجوا رستگار
چیزی نمانده است
تنها چند برگ دیگر
مانده بر شاخههایم
این بار که بوزی
دیگر برگی نمیماند بر این تن خسته
و من آرام خواهم شد
همانند همین درخت پاییزی
هنگامی همه برگهایش را
باد برده باشد
<span id="22_payyz_amd"۲۲. پاییز آمد
سعید سلطانپور
پاییز آمد
در بین درختان
لانه کرده کبوتر
از تراوش باران میگریزد
خورشید از غم
با همه غرورش پشت ابر سیاهی
عاشقانه به گریه مینشیند
من با قلبی به سپیدی صبح
با امید بهاران
می روم به گلستان
همچو عطر اقاقی
لابلای درختان می نشینم
باشد روزی به امید بهاران
روی دامن صحرا لاله روید
شعر هستی بر لبانم جاری
پر توانم آری
میروم در کوه و دشت و صحرا
رهپیمای قلهها هستم من
راه خود در توفان
درکنار یاران مینوردم
دارم امید که دهد روزی سختی کوهستان
بر روان و جانم
پاکی این کوه و دشت و صحرا
باشد روزی برسد به جهان شعر هستی بر لب
جان نهاده بر کف
راه انسانها را در نوردم
رهپیمای قلهها هستم من
راه خود در توفان
درکنار یاران مینوردم
در کوهستان یا کویر تشنه
یا که در جنگلها
رهنوردی شاد و پر امیدم
شعر هستی
بودن و کوشیدن
رفتن و پیوستن
از کژی بگسستن
جان فدا کردن در راه حق است
<span id="23_payyz_mn"۲۳. پاییز من!
بتول مبشری
پاییز من!
بیا رنگهاي با شکوه تو را
با بیرنگیهاي ساده من طاق بزنیم
من سردم است
<span id="24_mthl_yk_baran_payyzy"۲۴. همانند یک باران پاییزی
سیدعلی میرافضلی
همانند یک جریان موسیقی
همانند یک باران پاییزی
ناگهانی بودنت عشق است!
<span id="25_bhar_mn"۲۵. بهار من
سید علی صالحی
بهار به بهار
در معبر اردیبهشت
سراغت را از بنفشههاي وحشی گرفتم
و بین شکوفههاي نارنج
در جستجویت بودم
در پاییز یافتمت
تنها شکوفه جهان
که در پاییز روییدی
<span id="26_payyz_kh_myshwd"۲۶. پاییز که میبشود
میلاد آهنگربهان
پاییز که میبشود
سخن شال را نمی زني
تا خیالبافیام
گردن تو باشد
کاظم بهمنی
<div class="content-wrapper"سینهام این روزها بوی شقایق میدهد
داغ از نوعی که من دیدم، تو را دق میدهدبرگهایم ریخت بر روی زمین یعنی درخت
خود به مرگ خویشتن رأی موافق میدهدچشمهایت یک سوال تازه میپرسد ولی
چشمهایم پاسخت را همانند اسبق میدهد
زندگی توی قفس یا مرگ بیرون از قفس؟ دومی! چون اولی دارد مرا دق میدهد
<span id="28_tb_i_payyz"۲۸. تب ِ پاییز
حسنا محمدزاده
<div class="bbWrapper"
اردیبهشتم در تب ِ پاییز، گم شد
در برگ ریزان های وهم آمیز، گم شد
هی دانه دانه دانه گل های انارم
در بادهای وحشی و یک ریز، گم شد
انگورهای آبدار ِ تاک هامان
در خمره های از تهی لبریز، گم شد
تاریخ من با آخرین اسطوره هایش
بین غبار لشگر چنگیز گم شد
فریادهای ِ سینه ی مشروطه خواهم
پشت سکوت ممتد تبریز، گم شد
من ماندم و ماه و شبی یلدایی اما
ابری رسید از راه – ماهم نیز- گم شد
دیوانه ای با کفش های وصله دارش
در کوچه ی عشقی خیال انگیز گم شد
<span id="29_dw_qdm_mandh_bh_payyz_dlm_mylrzd"۲۹. دو قدم مانده به پاییز، دلم میلرزد
الهام عمومی
سرد و بی طاقت و یک ریـز، دلم می لرزد
دو قدم مانده به پـــایـــیــز دلم می لرزد
می رسی، شط نگاهت چه تماشا دارد
موج با موج گلاویز… دلم می لرزد
سپس می میرم و می میرم ومی میرم و باز
من و یک حس غم انگیز، دلم می لرزد
و تــــو می آیی و می آیی و می…
از صدای نفست نیز دلم می لرزد
من پر از حرفم و صد مهر خموشی بر لب
و تــــو از حنجره لبریز… دلم می لرزد…
<span id="30_brgha_az_shakhh_myaftnd_w_tnha_myshwnd"۳۰. برگها از شاخه میافتند و تنها خواهد شد
مهدی مظاهری
پر زدن از دام ابریشم به من هم میرسد
شادمانیها سپس از غم به من هم میرسد
برگها از شاخه می افتند و تنها خواهد شد
از جدایی، گرچه میترسم به من هم میرسد
هر کجا هستم من از یاد تو غافل نیستم
در خیابان شاخه مریم به من هم میرسد
گندم گیسوی تو از باغ مینو بهتر است
از گناه حضرت آدم به من هم میرسد
گرچه از من هیچ کس غیر از وفاداری ندید
بی وفاییهای این عالم به من هم میرسد
هر کجا سروی به خاک افتاد با خود حرف هایام
نوبت هیزم شکن کم کم به من هم میرسد
<span id="31_ardybhshty_hm_kh_bashy_ahl_payyzy"۳۱. اردیبهشتی هم که باشی اهل پاییزی
سیدایمان سیدآقایی
نشاط به ظاهر، منتهی از درد لبریزی اردیبهشتی هم که باشی اهل ِ پاییزی
هنگامی نگاهم میکنی از عمق ِ تنهایی داری نمک بر زخم یک دیوانه میریزی
درماندهام درمان ِ دردت را نمیدانم شرمندهام قابل ندارم چیز ِ ناچیزی
ای کاش لختی چوب ِ رخت ِ خلوتت باشم تنهاییات را روی دوش من بیاویزی
من سیصد و سالی است در چشمان تو گم شد احتمالا از این خواب هزاران ساله برخیزی
اما تو خوابت برده و حتی درون خواب هر زمان میبینم تورا با غم گلاویزی
دنیا به کام هیچ کس شیرین نخواهد ماند ای بیستون بی شک تو هم یک روز میریزی
ناف تو را با درد از روز ازل بستند اردیبهشتی هم که باشی اهل پاییزی
<span id="32_payyz_shd_kh_khatrhha_dwrham_knnd"۳۲. پاییز شد که خاطرهها دورهام کنند
فرامرز عرب عامری
پاییز شد که خاطرهها دورهام کنند
فصل خزان، محاکمه دوره گردهاست
<span id="33_ay_bad_chh_dr_gwsh_tbyt_gfty"۳۳. اي باد چه در گوش طبیعت گفتی؟
میلاد عرفانپور
از سجده و لذت عبادت گفتی؟ یا آیه ای از صبح قیامت گفتی؟
برگ از پی برگ، بر زمین ریخته است ای باد! چه در گوش طبیعت گفتی؟
<span id="34abrwyi_payyz"۳۴.آبروی پاییز
محمد مهدوی اشرف
سهم باد و بارانند؛
برگ و شاخههاي خشک
آبروی پاییزند؛
این انارهای سرخ
<span id="35_payyz_ast_payyz_ast_hala"۳۵. پاییز است، پاییز است اکنون
فرشته فکور
زمین سمفونی برگها است
نم میزند باران
بدجور بوی غربت میدهد این هوا
نبش قبر خاطرات مرده است انگار
فصل تنهاییست
پاییز است، پاییز است اکنون
<span id="36_agr_payyz_nbwd"۳۶. اگر پاییز نبوده است
<span id="38_bad_payyz_wzyd_w_dl_ma_ashq_shd"۳۸. باد پاییز وزید و دل ما عاشق شد
نسرین جهاندیده
باد پاییز وزید و دل ما عاشق شد
عاشق برگ خزان و این همهی زیبایی
من و تنهایی و آوارگی برگ خزان هم رنگیم
خالی از نیرنگیم
روی گلبرگ پریشان در باد مینویسم از عشق
میروم تنهایی در شبی بارانی
تا که سیراب شوم از می ناب پاییز
باده را تا به سحر مینوشم از تب عشق
عشق را در قدحی میبینم که دلش بارانی است
مینویسم روی هر برگ خزان از غم دل
که چرا پنهانی است؟
که چرا این دل غم دیده من
شده لبریز ز عشق پاییز؟
غم من تنهاییست
دل من بارانی است
<span id="39_chyzy_kh_wyranman_myknd_payyz_nyst"۳۹. چیزی که ویرانمان میکند پاییز نیست
محمد رضا رحمانی
چیزی که ویرانمان میکند پاییز نیست
همانند کودکی که با بیاعتنایی به سیبی نگاه میکند
به آسمان خیره ماندهام
آسمانی که بین طلوع و غروبش
حتی سنجاقکی پوست نمیاندازد
آسمانی که روزش نیمی خورشید و نیمی زخم است
و شبش نیمی اضطراب و نیمی ماه
<div class="poem_title"
<span id="40_andwh_prst"۴۰. اندوه پرست
فروغ فرخزاد
کاش چون پاییز بودم
کاش چون پاییز خاموش و ملالانگیز بودم
برگهای آرزوهایم یکایک زرد میشد
آفتاب دیدگانم سرد میشد
آسمان سینهام پر درد میشد
یک دفعه توفان اندوهی به جانم چنگ میزد
اشکهایم همچو باران دامنم را رنگ میزد
وه … چه قشنگ می بود اگر پاییز بودم
<span id="41_payyz_kwchk_mn"۴۱. پاییز کوچک من
حسین منزوی
پاییز کوچک من
دنیای سازش همه ی رنگها است
با یک دیگر
تا من نگاه شیفتهام را
در خوشترین عرصه به گردش برم
و از درختهای باغ بپرسم
خواب کدام رنگ
یا بیرنگی را میبینند
در طیف عارفانه پاییز؟
<span id="42_tranh_hr_rwz_payyzh_ba_sday_mhsn_chawwshy"۴۲. ترانه هر روز پاییزه (با صدای محسن چاووشی)
حسین صفا
ترانه هر روز پاییزه را بشنوید
هم دیدنی بودی، هم خواستنی بودی هم چیدنی بودی، هم باغچهمان گل داشت زنجیر میخواستم، دستت را بخشیدی از من تا آن دستا، هر درهای پل داشت پل میبود اما ریخت، گل میبود اما مرد عمر منم قد عشقت تحمل داشت هر روز پاییزه، هر هفته پاییزه هر ماه پاییزه، هر سال پاییزه پنهانم از چشمانت، ماه بعد ابرم من کاسه صبرم، این کاسه لبریزه آرام نمیگیرم، از دست زنجیرم بیعشق میمیرم، من روز دیدارم از دوستی پر من، از دوست دلخور من آجر به آجر من، من پشت دیوارم لعن بر این دیدار، لعن بر این دیوار لعن بر این آوار، من زیر آوارم هر روز پاییزه، هر هفته پاییزه هر ماه پاییزه، هر سال پاییزه
بهترین شعرهای پاییزی از نظر شما کدام است؟
پاییز با نمودهای دلانگیز خود، همواره الهامبخش احساسات و عواطف عمیق در دل انسانها بوده است. بسیاری از ما با تغییر رنگ برگها و خنکایی نسیم پاییزی، به سوی شعر و ادبیات میرویم تا این حسها را بهتر درک و بیان کنیم. اما هر فرد با اشعار خاصی ارتباط بیشتری برقرار میکند. بهترین شعرهای پاییزی از دیدگاه شما کداماند؟ آیا شعری وجود دارد که خاطرهای شیرین یا احساسی خاص از پاییز را برایتان زنده نگه داشته است؟