رابطه بین مصرف گلوتن و اختلالهای روانی آیا نان و پاستا باعث افسردگی میشوند؟, تحقیقات علمی اخیر نشان داده است که مصرف روزانه نان، پاستا و سایر محصولات غنی از گلوتن میتواند در افراد مستعد، علائمی همچون افسردگی، اضطراب، خستگی مزمن و حتی اسکیزوفرنی را القا یا تشدید نماید. این مسئله بر اساس گزارشهای معتبر پزشکی نظیر نیویورکپست و کلینیک کلیولند بررسی شده است. گلوتن چیست و چرا برای برخی افراد خطرناک است؟
گلوتن یک پروتئین طبیعی در گندم، جو و چاودار است که بافت چسبنده به غذاها میبخشد. اگرچه برای اکثریت مردم بیضرر است، اما در افرادی با حساسیت غیر سلیاکی یا بیماری سلیاک، مصرف آن واکنشهای ایمنی و التهابی را تحریک میکند که فراتر از دستگاه گوارش، مغز را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
مکانیسم تأثیر گلوتن بر مغز و روان دکتر امرن مایر، متخصص گوارش و عصبشناس، توضیح میدهد که التهاب ناشی از حساسیت به گلوتن در روده آغاز شده و از طریق عصب واگ و سیستم ایمنی به مغز گسترش مییابد.
آمار و شواهد علمی افزایش خطر اختلالهای روانی مطالعات نشان میدهند نرخ افسردگی اساسی در عموم جامعه حدود ۸ درصد است، اما در بیماران مبتلا به بیماری سلیاک این رقم میتواند به ۳۰ درصد برسد. همچنین تحقیقات حاکی از آن است که خطر ابتلا به اسکیزوفرنی در بیماران سلیاک سه برابر افراد سالم است. حتی حساسیت مادران به گلوتن در دوران بارداری، احتمال بروز اختلالهای روانی در فرزندان را افزایش میدهد.
آیا رژیم بدون گلوتن میتواند درمانکننده باشد؟ برخی بالینیهای تجربی گزارش کردهاند که حذف کامل گلوتن از رژیم غذایی، علائم اضطراب، افسردگی و اختلالات عصبی را در بیماران سلیاک یا حساسیت گلوتن قابلتوجه کاهش میدهد. با این حال، نتایج در تمام مطالعات یکسان نبوده و در مواردی بهبود یا مشاهده نشده است. بنابراین تشخیص دقیق و مشورت با متخصص تغذیه و روانپزشک پیش از آغاز هر رژیمی ضروری است.
نتیجهگیری اگر با علائم بیعلت خستگی، تغییرات خلق، اضطراب یا افسردگی روبرو هستید، تست حساسیت به گلوتن و بیماری سلیاک میتواند گامی موثر در جهت تشخیص و مدیریت بهتر وضعیت سلامت روانی شما باشد.
