محققان دریافتند که سلولها، همانند بسیاری از موجودات دیگر، وقتی تحت فشار تراکم جمعیت قرار میگیرند، دچار استرس میشوند. با این حال، برخلاف سایر اشکال حیات، سلولهایی که تحت سختی فیزیکی از تراکم همسایگان قرار دارند، میتوانند با کاهش قابل مشاهده رشد خود، الگوی زیبایی از دایرههای متحدالمرکز را شکل دهند.
این یافته در یک مطالعه تازه منتشر شده در تشریح شده است. اسکات ویدی، محقق ارشد در مرکز زیستشناسی محاسباتی مؤسسه در نیویورک، میگوید این بینشها میتوانند استراتژیهای جدیدی را برای کند کردن رشد میکروارگانیسمهای زیانآور در عفونتها یا تومورها فراهم آورند.
ویدی بیان میکند من قطعا شگفتی کردم که دیدم سلولها تحت این نوع سختی مکانیکی میتوانند رشد را به این روش کاهش دهند. دلنشین است که آنها این دایرههای متحدالمرکز را راهاندازی خواهند کرد که هر حلقه مشخص میکند چه مقدار توسط همسایگان خود خفه شدهاند و در نهایت بر اندازه رشد آنها تأثیر میگذارند. این یک الگوی قوی است که از یک قانون بسیار ساده میآید و چیزی است که واقعا فردی تا به حال فکر نکرده بود که آن را اندازه بگیرد. ویدی این مطالعه را با همکاران محقق مؤسسه، پالمر، آدام لامسون، رضا فرهادیفار و مایکل شلی، و همچنین تایون کیم از دانشگاه پردو، تألیف کرده است.
گروه ویدی به مدلسازی زیستفیزیکی علاقهمندند. تیم او میخواست فرایند تکثیر سلولی، فرآیندی که سلولها تقسیم میشوند تا کپیهای بیشتری از خود بسازند، را بررسی کنند. این گروه با رویکردی اکتشافی، شبیهسازیهای کلونیهای باکتریایی در حال رشد را بازبینی کردند. در ابتدا، آنها به اندازهگیریهای عمومیتر همانند تنظیم اندازه سلول نگاه میکردند، اما سپس به یک الگوی مشخص توجه کردند.
به طور معمول، فرایند تکثیر سلولی بدین صورت است یک سلول به دو تقسیم میشود و آن فرزندان به دو تقسیم خواهند شد و به همین ترتیب، برای ادامه رشد با شدت فزاینده. با این حال، تیم در شبیهسازیهای خود فهمید که سلولها همانطور که انتظار میرفت تقسیم نمیشوند – در واقع، شدت تکثیر آنها با شلوغتر شدن محیطشان به طور قابل توجهی کاهش یافت.
ویدی میگوید شما با یک سلول واحد آغاز میکنید که سختی کمی یا هیچ فشاری حس نمیکند. سپس تقسیم میشود و آن سلولها تقسیم خواهند شد و سلولهای نزدیکتر به مرکز بیشتر و بیشتر تحت سختی قرار میگیرند چون فشار بیشتری روی آنها وارد میشود و این باعث میشود تا رشد خود را کاهش دهند. به همین علت همانطور که به سمت لبه دایره حرکت میکنید، این نوارهای حساسیت غیر یکنواخت به سختی را دریافت میکنید که به شکل دایرههای متحدالمرکز ظاهر خواهند شد.
این کار اولیه بر پایه شبیهسازیهای ذرهای است که نحوه انجام فرایند تکثیر را در تعداد نسبتا کمی سلول مشخص میکند. بر پایه این دادهها، تیم سپس مدلی به نام مدل مدام را گسترش داد که نحوه کارکرد این فرایند را در تعداد بسیار زیادی سلول برآورد میکند. ویدی میگوید با شبیهسازیهای ذرهای، شما به چیزی گسسته نگاه میکنید – همانند باکتریهایی که شما با گذشت زمان ردیابی میکنید. اما مدل مدام به طور متفاوتی عمل میکند، با فرض اینکه تعداد ذرات بسیار زیاد است، به همین علت میتوانید آن را به شکل یک ماده مدام نشان دهید. این به ما کمک میکند تا این فرایند را در مقیاس بزرگتر بهتر بررسی کنیم و بفهمیم که چقدر مقاوم است.
خوشبختانه، تیم دریافت که مدل مدام آنها با آنچه در شبیهسازیهای ذرهای مشاهده کردند، بسیار مطابقت دارد، که مشخص میکند فرضیه آنها درست بوده است سلولهایی که به گوشهای رانده میشوند، رشد خود را کند میکنند و در این فرآیند یک الگوی دلنشین تشکیل میدهند. تکثیر سلولی از اهمیت بالایی برخوردار است چون این یک فرآیند اساسی است، اما همین فرآیند وقتی که سلولهای تکثیرپذیر زیانآور باشند (به عنوان مثال یک عفونت باکتریایی)، میتواند اثرات زیانآوری داشته باشد.
ویدی میگوید مهم است که بفهمیم این فرآیند چطور به طور طبیعی تنظیم میشود و چطور میتوانیم آن را کنترل کنیم. مدل ما عوامل محیطی را شناسایی میکند که میتوانند پاسخ یک سلول به سختی مکانیکی را افزایش دهند و ترقی این عوامل میتواند رشد نمایی را کند کند.
