دونالد ترامپ نه مانند یک دیپلمات سنتی و نه مانند یک مدیر معمولی مذاکره می‌کند؛ او بیش‌تر از هر چیز به سبک یک صحنه‌گردان یا شو من در میز مذاکره حاضر می‌شود. این سبک که ریشه در فلسفه کتاب هنر خریدوفروش او دارد، با دهه‌ها تجربه در املاک، کازینو و سیاست پخته شده و اکنون قواعد بازی قدرت را در سطح جهانی تغییر داده است.
۱. اغاز افراطی ستاره‌ها را بخواه، به کوه راضی شو
اولین حرکت ترامپ همیشه نفس‌گیر و افراطی است. او با خواسته‌های عظیم مذاکره را به سود خود می‌کشاند. در سال ۱۹۷۸ هتل کومودور (اکنون گرند هیات) را با پیشن‌هادی شامل معافیت‌های مالیاتی و باز‌سازی وسیع به دست آورد. در سال ۲۰۱۸ تعرفه‌های ۵۰ میلیارد دلاری با نرخ ۲۵ درصدی بر چین اعمال کرد و جنگ تجاری را آغاز نمود. تا سال ۲۰۲۰ فاز اول توافقی را امضا کرد که وعده خرید ۲۰۰ میلیارد دلاری می‌داد، هرچند منتقدان آن را غیر‌عملیاتی دانستند. نمونه دیگر دیوار مرزی بود رؤیای ۲۵ میلیارد دلاری که در نهایت به ۱.۴ میلیارد دلار بودجه و تغییر مسیر بودجه نظامی منجر شد. استراتژی او ساده است ستاره‌ها را بخواه، به کوه راضی شو و آن را پیروزی عظیم بنام.
۲. اهرم سختی برای همه‌چیز بازی قدرت
ترامپ به طور مداوم از اهرم‌های سخت استفاده می‌کند. او نقطه ضعف طرف مقابل — طمع، ترس یا غرور — را شناسایی کرده و فشار می‌آورد. در دهه ۱۹۸۰ آتلانتیک سیتی را با وعده شغل و گردشگری برای امپراتوری کازینو‌های خود تبدیل کرد و معافیت‌های مالیاتی می‌لیونی گرفت، هرچند گسترش بیش‌ازحد در ۱۹۹۱ کازینوی تاج‌مهل را ورشکست کرد اما ترامپ جان سالم به در برد. در سطح ملی، در مذاکره با شرکت کریر ۲۰۱۶ با مشوق‌های مالیاتی و فشار عمومی ۸۰۰ شغل را در ایندیانا نگه داشت. در سطح جهانی، اصلاحات مالیاتی ۲۰۱۷ اهرمی در مذاکرات تجاری شد تا قدرت اقتصادی آمریکا را نشان دهد. برای ترامپ اهرم سختی فقط ابزاری نیست، بلکه عشق و نفس اوست.
۳. آشوب در قامت استراتژی هرج‌ومرج تحت کنترل
مذاکرات ترامپ با عدم پیش‌بینی‌پذیری پیش می‌رود. توییت‌های نیمه‌شب، ترک میز مذاکره و تغییرات ناگ‌هانی کلامی ابزار‌های اوند. باز‌نویسی نافتا به یواس‌ام‌سی‌ای در ۲۰۱۸ نمونه بارزی بود او تهدید کرد کل توافق را لغو می‌کند، کانادا و مکزیک را به تکاپو انداخت، سپس توافقی را رونمایی کرد که قوانین خودرو‌سازی و دسترسی به لبنیات را تغییر داد اما هسته اصلی حفظ شد. ترامپ آن را مهم‌ترین توافق تجاری تاریخ نامید. مذاکره با کره شمالی حتی شگفت‌انگیز‌تر بود پس از تهدید به آتش و خشم در ۲۰۱۷، در ۲۰۱۸ در اجلاس سنگاپور با کیم جونگ‌اون روبرو شد. خلع سلاح هسته‌ای محقق نشد، اما تصاویر خیره‌کننده تولید شد. مذاکره با ترامپ شطرنج نیست، بلکه دعوای خیابانی است که گیج‌کنندگی سلاح اصلی آن است.
۴. استایل شخصی چاپلوسی کن یا ضربه بخور
ترامپ روابط شخصی را تا آنجا که به نفعش باشد تقویت می‌کند. در دهه ۱۹۸۰ نخبگان پالم بیچ را متقاعد کرد تا تبدیل مار-ا-لاگو از عمارت به باشگاه را بپذیرند و مخالفان را به حامی تبدیل نمود. به عنوان رئیس‌جمهور با شینزو آبه نخست‌وزیر ژاپن گلف بازی کرد و در ۲۰۱۹ توافقی برای باز کردن بازار گوشت گاو آمریکا به دست آورد. با کیم جونگ‌اون نامه‌های قشنگ رد و بدل کرد تا مذاکرات سنگاپور را مدیریت کند. اما این جذابیت مشروط است رابطه با شی جین‌پینگ که در اجلاس ۲۰۱۷ مار-ا-لاگو گرم بود، با کووید-۱۹ سرد شد و ترامپ به ویروس چینی اشاره کرد و تعرفه‌ها را تشدید نمود. در اجلاس جی ۷ ۲۰۱۸ با آنگلا مرکل به زبان نرم گفتگو کرد و سپس با تعرفه‌های فولاد غافلگیرش کرد. الگوی ترامپ بر پایه دستکش مخملی و مشت آهنین استوار است.
۵. پیروزی یا هیچ بردن همه‌چیز است
ترامپ برای بن‌بست مذاکره نمی‌کند، بلکه برای سلطه می‌کند. هر نتیجه‌ای جامی است که با اغراق براق می‌شود. قانون کاهش مالیات ۲۰۱۷ را بزرگ‌ترین در تاریخ نامید، در حالی که کاهش ریگان در ۱۹۸۱ بزرگ‌تر بود. یواس‌ام‌سی‌ای را توافقی انقلابی خواند، هرچند بسیار شبیه نافتا بود. حتی وعده ۲۰۰ میلیارد دلاری چین در ۲۰۲۰ که عمدتا محقق نشد، باز هم عظیم نامیده شد. این اشتیاق به برد او را به سمت فشار بر ناتو سوق داد تا ۲۰۱۹ متحدان را وادار کرد ۱۳۰ میلیارد دلار بیش‌تر برای دفاع خرج کنند، هرچند سهم آمریکا چندان تغییر نکرد. خروج از توافق برجام ایران در ۲۰۱۸ تنش‌ها را بالا برد بدون نقشه آشکار. شعار ترامپ باخت دیروز، تیتر فرداست.
عکس بزرگ‌تر پیروزی‌ها، هزینه‌ها و سرسختی
سبک ترامپ پیروزی‌های بزرگ هم دارد. توافق‌های ابراهیم ۲۰۲۰ که روابط اسرائیل با امارات و بحرین را عادی کرد، موفقیتی دیپلماتیک بود که کمتر کسی پیش‌بینی می‌کرد. اما هزینه‌ها غیر‌قابل انکارند جنگ تجاری با چین ۲۸ میلیارد دلار به کشاورزان آمریکایی زیان رساند. این یک بندبازی است اوج‌های خیره‌کننده، ریسک‌های دل‌خراش و احتمال سقوط‌های مرگبار.
سبک بازی ترامپ غیر‌متعارف و توقف‌ناپذیر
سبک مذاکره ترامپ برای ترسو‌ها نیست. این سبک پتکی است در دنیایی از تیغ‌های جراحی و نمایشی تک‌نفره. از آسمان‌خراش‌های می‌دتاون تا دفتر بیضی کاخ سفید، او قوانین را باز‌نویسی کرده، متحدان را مبهوت، رقبا را گیج و ناظران را دوپاره کرده است. ترامپ نابغه است یا دیوانه بی‌پروا؟ پایدار است یا متزلزل؟ جواب به نگاه شما بستگی دارد. اما یک چیز قطعی است ترامپ فقط بازی نمی‌کند، او صفحه بازی را واژگون می‌کند، شرط‌ها را بازتنظیم می‌کند و شما را به جستجوی خود می‌کشد.
