با آغاز پاییز ۱۴۰۳، بازار خودرو در ایران وارد دورهای شدید از رکود شد. قیمتهای خودروها در مقایسه با دوره قبل کاهش یافت و حتی نرخ برخی مدلها در بازار آزاد از نرخ رسمی آنها نیز پایینتر شد. در همین میانه، آمار وزارت صنعت، معدن و تجارت نشان میدهد که طی نیمه اول ۱۴۰۳ تشکیل ماشین در کشور کاهش داشته است. بهعبارتی، تمایل مردم به خرید خودرو کاهش یافته و خودروسازان نیز علاقه چندانی به افزایش تولید ندارند.
دفتر صنایع ماشین وزارت صنعت، معدن و تجارت آمار تشکیل خودروسازان را در ششماهه نخست ۱۴۰۳ منتشر کرده است. بر اساس این آمار، تولید خودرو در ایران طی نیمه اول ۱۴۰۳ در مقایسه با نیمه اول ۱۴۰۲، پنج درصد کاهش یافته است. در این بازه زمانی، خودروسازان تعداد ۶۰۵ هزار و ۵۴۶ دستگاه از انواع خودروهای سواری و تجاری را تولید کردند. در دوره مشابه سال قبل، یعنی نیمه اول ۱۴۰۲، این رقم ۶۳۹ هزار و ۹۴۸ دستگاه بوده است. جزئیات تولید خودروها در جدول زیر قابل مشاهده است
کاهش تولید خودرو در کشور طی نیمه اول ۱۴۰۳
| نوع محصول | تشکیل 6 ماه 1402 | تشکیل 6 ماه 1403 | درصد رشد |
| سواری | 543.018 | 516.848 | -5% |
| وانت | 75.839 | 78.884 | +4% |
| ون | 2.056 | 901 | -56% |
| مینیبوس و میدل باس | 387 | 243 | -37% |
| اتوبوس | 402 | 416 | +3% |
| کامیونت، کامیون و کشنده | 18.192 | 8.254 | -54% |
| جمع تشکیل 6 ماهه 1403 | 639.894 | 605.546 | -5% |
همانطور که در جدول بالا مشاهده میشود، تولید خودروهای سواری نسبت به سال قبل پنج درصد کاهش یافته است. این میزان کاهش برابر با کاهش کل تولید خودروها در شش ماه گذشته است. از آنجا که بخش قابلتوجهی از تولید خودروسازان در ایران مربوط به مدلهای سواری است، کاهش تولید این دسته از خودروها بر مجموع تولید تأثیرگذار بوده است.
تنها بخشهایی که در حوزه تولید خودرو رشد داشتهاند، بخش وانتها و اتوبوسها بودهاند. وانتها که چندان بار خودروهای تجاری شناخته میشوند، از الزامات قیمتگذاری دستوری تبعیت نمیکنند؛ به همین دلیل تولید و عرضه وانت برای خودروسازان سودآور است و آنها میتوانند این خودروها را به هر تعداد و نرخی که میخواهند، به فروش برسانند.
رشد بخش اتوبوس نیز باید ناشی از تلاشهای سرمایهگذاران بخش خودرو و نهادهای دولتی دانسته شود. پس از فرسودگی شدید ناوگان حمل مسافر درونشهری و برونشهری، توجه به تولید اتوبوس افزایش یافته است. چند شرکت از جمله ایرانماشین دیزل، سروش دیزل و نامیک در حوزه تولید اتوبوسهای برونشهری و درونشهری فعال شدهاند، اما با توجه به تعداد زیاد اتوبوسهای فرسوده در سطح کشور، این رشد سه درصدی تا رسیدن به نقطه مطلوب فاصله زیادی دارد.
