راهنمای کامل کشیدن دندان علل، مراحل جراحی، مراقبتهای بعد از عمل و هزینهها, کشیدن دندان یا اگزودنتیا، فرآیند خارج کردن دندان از حفره استخوانی فک است که معمولاً به عنوان آخرین راهحل درمانی پیشنهاد میشود. دندانپزشکان زمانی به این عمل روی میآورند که نگهداری دندان به دلیل پوسیدگی پیشرفته، عفونت شدید، شکستگی غیرقابل ترمیم، بیماریهای پیشرفته لثه یا نیاز به ایجاد فضا برای درمان ارتودنسی امکانپذیر نباشد.
زیع میشوند پوسیدگی شدید ۵۹٪، بیماریهای پریودنتال (لثه) ۲۹.۱٪، دندانهای عقل ۴.۶٪، اهداف ارتودنسی ۵.۵٪، صدمه ۱.۲٪ و سایر موارد ۶.۲٪.
در ادامه مهمترین عوامل تشریح میشوندپوسیدگی عمیق، عفونت ریشه و شکستگیهای گستردهوقتی پوسیدگی دندان به بافت عصب (پالپ) رسیده و درمان ریشهکنی امکانپذیر یا موثر نباشد، کشیدن دندان اجتنابناپذیر میشود.
زمن لثه میتوانند بافتهای پشتیبان و استخوان فک را تخریب کنند و باعث لرزش دندان شوند.
در مراحل پیشرفته، حتی با جراحیهای لثه نیز نجات دندان ممکن نیست و کشیدن آن برای جلوگیری از گسترش عفونت به دندانهای همسایه ضروری میگردد.ناهاهنگی دندانها و ضرورت ارتودنسیدر برخی موارد درمان ارتودنسی، برای ایجاد فضای لازم جهت مرتبسازی دندانها، کشیدن یک یا چند دندان (معمولاً دندانهای پیشکی) برنامهریزی میشود.
این کار به ترازبندی صحیح قوس دندانی و ثبات نتایج درمان کمک میکند.دندانهای شیری باقیماندهدندانهای شیری که به موقع ریخته نمیشوند، میتوانند مانع رویش صحیح دندانهای دائمی شوند، باعث پوسیدگی یا انحراف دندانهای مجاور گردند. کشیدن بهموقع آنها، رشد طبیعی قوس دندانی را تضمین میکند.مشکلات ناشی از دندان عقلدندانهای عقل اغلب به دلیل عدم فضای کافی در فک، به صورت نهفته، نیمهناشده یا کج رشد میکنند.
این وضعیت باعث درد، تورم، عفونت پریکوروناریت، آسیب به دندان همسایه و تشکیل کیست میشود.
کشیدن دندان عقل نهفته، یکی از رایجترین جراحیهای دهان است.\\روشهای کشیدن دندان ساده و جراحیانتخاب روش بستگی به دیدگی دندان، شکل ریشهها و وضعیت بالینی دارد.کشیدن ساده (بدون جراحی)وقتی تاج دندان سالم و در دسترس باشد، دندانپزشک با ابزار فورسپس دندان را میگیرد و با حرکات ملایم دورانی و جانبی، بافت پیریودنتال را جدا کرده و دندان را خارج میکند.
این روش سریعتر و با ریکاوری آسانتر است.جراحی دندان (کشیدن پیچیده)برای دندانهای نهفته، شکسته در سطح لثه، یا ریشههای خمیده و متعدد، جراحی لازمه است. جراح با برش لثه و گاهی استخوانداری، دسترسی به دندان ایجاد کرده، دندان را به بخشهای کوچکتر تقسیم میکند و سپس خارج مینماید.
این روش تحت بیحسی موضعی یا عمومی انجام میپذیرد.\\شرایط خاص و سوالات متداولآیا کشیدن دندان عفونی امکانپذیر است؟بله، کشیدن دندان عفونی نه تنها امکانپذیر بلکه اغلب ضروری است. دندانپزشک ابتدا ناحیه را بیحس کرده، در صورت وجود آبسه آن را تخلیه میکند و سپس دندان را خارج مینماید.
تجویز آنتیبیوتیک قبل یا بعد از عمل ممکن است لازم باشد.کشیدن دندان کیستداردر این عمل، هم دندان و هم کیست ریشهای به طور کامل برداشته شده، حفره استخوانی کورتاژ (تمیز) شده و لثه بخیه میخورد تا از تکرار عفونت پیشگیری شود.کشیدن دندان در بارداریبه طور کلی عملهای انتخابی در بارداری به تعویق میافتند، اما در موارد اورژانسی (عفونت شدید، درد کنترلنشده) ترایمستر دوم (هفته ۱۴ تا ۲۰) امنترین زمان است.
مشورت با دندانپزشک و پزشک زایمان، و رعایت پروتکلهای ایمنی، ریسکها را به حداقل میرساند.خطرات کشیدن دندان در خانهتلاش برای کشیدن دندان در محیط غیراستریل و بدون ابزار تخصصی، عواقب وخیمی از جمله عفونت شدید، خونریزی کنترلنشده، آسیب عصبی، شکستگی فک و باقیماندن ریشه در استخوان دارد.
این عمل حتماً باید توسط دندانپزشک در کلینیک مجهز انجام شود.\\مراحل انجام عمل کشیدن دندانمدت زمان عمل از ۵ تا ۱۰ دقیقه برای کشیدن ساده تا حدود یک ساعت برای جراحیهای پیچیده متغیر است.
مراحل استاندارد عبارتند از\بیحسی موضعی تزریق آنستتیک برای بیحس کردن کامل ناحیه.جداسازی بافتهای نرم برش لثه و جدا کردن پیریودنتال با ابزارهای مخصوص (الواتور/پرایوتوم).لوس کردن و خارج کردن دندان با فورسپس یا الیواتور، دندان شل شده و از حفره خارج میشود.کنترل خونریزی قرار دادن گاز استریل روی حفره و فشار دادن برای تشکیل لخته خون.تمیزکاری حفره (کورتاژ) حذف بافتهای التهابی و کیستهای باقیمانده.بخیهگذاری (در صورت نیاز) در جراحیها یا برشهای عمیق، لثه با نخهای درهمریزنده یا نایلون بخیه میخورد.\\مراقبتهای ضروری پس از کشیدن دندانرعایت دستورالعملهای زیر برای پیشگیری از عوارض مانند حفره خشک (دری سوکت)، عفونت و خونریزی طولانیمدت حیاتی است\فشار دادن گاز استریل برای ۳۰ تا ۴۵ دقیقه تا تشکیل لخته قوی.کمپرس یخ روی صورت (۱۰ دقیقه روی، ۱۰ دقیقه استراحت) در ۲۴ ساعت اول برای کاهش تورم.اجتناب از شستشو، تف کردن، مکشیدن یا استفاده از نی در ۲۴ ساعت اول.مصرف غذاهای نرم، سرد یا دمخورده (ماست، پوره، سوپ رقیق) در ۴۸ ساعت اول.عدم مصرف سیگار و الکل حداقل ۷۲ ساعت (بهترین یک هفته) چون باعث حفره خشک میشود.مسواک زدن ملایم دندانهای دیگر از روز بعد، با احتیاط از محل عمل.شستشو با آب نمک یا کلرهکسیدین ۰.۲٪ از ۲۴ ساعت بعد، به آرامی.تجنب از ورزش سنگین و خم کردن سر در ۴۸ ساعت اول.مصرف مسکنهای تجویز شده (استامینوفن یا ایبوپروفن) و آنتیبیوتیک در صورت دستور پزشک.کمپرس گرم از روز سوم برای تسریع جذب تورم و بهبودی.\\تغذیه و داروهای پیشنهادیچه غذاهایی بخوریم؟در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول آب، آبمیوه طبیعی، سوپ رقیق، اسموتی، شیر، ماست، پوره سیبزمینی، تخممرغ آبپز، موز لهشده.
از غذاهای داغ، تیز، سفت، چسبنده ودار پرهیز کنید.چه مسکنهایی مصرف کنیم؟استامینوفن (استامینوفن کدئینه در صورت نیاز) یا ایبوپروفن ۴۰۰ میلیگرم هر ۶ ساعت. از آسپرین به دلیل ریسک خونریزی خودداری کنید مگر با دستور پزشک. کمد یخ روی صورت، کمکی قوی برای کنترل درد و تورم است.\\عوارض احتمالی و علائم هشداردهندهبا وجود رایج بودن، کشیدن دندان میتواند عوارضی داشته باشد.
مراقبتهای بالا احتمال آنها را به شدت کاهش میدهد\عفونت تورم رو به افزایش، تب، طعم بد، مवाद.حفره خشک درد شدید نابضانی ۲-۳ روز بعد، طعم بد، لخته از بین رفته.خونریزی طولانیمدت خونریزی کنترلنشده پس از چند ساعت.آسیب عصبی بیحسی لب، چانه یا زبان (معمولاً موقت).صدمه به دندانهای همسایه یا تراکمهای پروتزی.شکستگی فک (بسیار نادر) در فکهای پوروز یا جراحیهای سخت.واکنش آلرژیک به آنستتیک.\در صورت بروز هر یک از علائم بالا، بلافاصله با دندانپزشک تماس بگیرید.\جایگزینی دندان کشیدهشده بهترین گزینههاخالی ماندن محل دندان باعث تحلیل استخوان، انحراف دندانهای همسایه و مشکلات مفصل صدغهفکی میشود.
گزینههای جایگزینی شامل\ایمپلنت دندان استاندارد طلایی؛ پیچ تیتانیوم + روکش سرامیکی، ظاهر و کارکرد طبیعی، جلوگیری از تحلیل استخوان، ماندگاری عمری.بریج دندانی دندان مصنوعی روی دندانهای همسایه تراشیده شده؛ سریعتر و ارزانتر از ایمپلنت، اما نیاز به تراشیدن دندانهای سالم دارد.فلیپر (پروتز متحرک موقت) اکریلیک، برای دوره موقت تا انجام درمان دائمی.دندان مصنوعی کامل یا جزئی برای گمشده شدن تعداد زیاد دندان.\هزینه کشیدن دندان در سال ۱۴۰۳هزینه متغیر است و بستگی به نوع دندان (معمولی/عقل)، پیچیدگی (ساده/جراحی)، کلینیک و شهر دارد.
به طور تقریبی کشیدن ساده دندان معمولی از حدود ۵۰۰ هزار تومان آغاز میشود و جراحی دندان عقل نهفته میتواند تا ۴.۵ میلیون تومان یا بیشتر برسد. برای قیمت دقیق، مشورت حضوری ضروری است.\به کدام متخصص مراجعه کنیم؟برای کشیدن دندانهای معمولی، دندانپزشک عمومی مجاز است. اما برای دندانهای عقل نهفته، ریشههای خمیده/شکسته، بیماران سیستمی یا نیاز به بیحسی عمومی، مراجعه به جراح دهان و فک یا متخصص جراحی فم و ماکسی توصیه میشود.
انتخاب پزشک با تجربه و کلینیک مجهز، امنیت و ریکاوری بهتر را تضمین میکند.\منابع، \سوالات متداول (FAQ)\نحوه کشیدن دندان شکسته چگونه است؟بعد از بیحسی، جراح با ابزارهای مخصوص (الواتور، پرایوتوم) بافتهای حوله ریشه را جدا کرده، در صورت نیاز دندان را سگمنت کرده و قطعات را خارج میکند.
گاهی برش لثه و استخوانداری لازمه است.\پس از کشیدن دندان چه قرصی بخوریم؟استامینوفن یا ایبوپروفن برای درد؛ آنتیبیوتیک (معمولاً آموکسیسیلین یا کلیندامایسین) فقط با تجویز پزشک در صورت عفونت یا ریسک بالا.\مراقبتهای پس از کشیدن دندان شامل چه مواردی است؟فشار گاز، کمپرس یخ، اجتناب از تف/شستشو/نی ۲۴ ساعت اول، غذاهای نرم/سرد، عدم سیگار، شستشو با آب نمک از روز بعد، مصرف داروهای تجویز شده.\آیا کشیدن دندان دردناک است؟در طول عمل به دلیل بیحسی، درد حس نمیشود.
پس از از بین رفتن اثر آنستتیک، درد متوسط وجود دارد که با مسکنهای رایج کنترل میشود.\چه زمانی بعد از کشیدن دندان میتوان غذا خورد؟پس از برداشتن گاز (۳۰-۴۵ دقیقه) و از بین رفتن بیحسی لب، میتوان غذاهای نرم و سرد مصرف کرد. از مضغ روی محل عمل خودداری کنید.\
